Al enkele jaren nemen de initiatieven voor burgerparticipatie in Brussel en elders toe, gedreven door de ambitie om het vertrouwen in de democratie te herstellen door instellingen en burgers dichter bij elkaar te brengen.
‘Betrekken’ wordt zo gezien als een hefboom om beter rekening te houden met de ervaringen en standpunten van de inwoners, en tegelijkertijd hun betrokkenheid bij het democratische leven te versterken.
Maar welke reële mogelijkheden krijgen mensen in de praktijk om zich uit te spreken en deel te nemen aan het democratische proces? En, als logisch gevolg daarvan, zijn de instellingen bereid om naar deze stem te luisteren en deze om te zetten in concrete verbeteringen?
Uitgaande van de ervaringen met het BRI-Co – een participatief initiatief dat sinds 2021 in volkswijken van het Brussels Gewest wordt ingezet – gaat dit cahier in op deze vragen door de ‘belemmeringen’ te belichten: die terugkerende moeilijkheden die het moeilijk maken om de collectief door de bewoners geformuleerde verzoeken en behoeften om te zetten in daadwerkelijke veranderingen.
Het nodigt daarmee uit om de werkelijke voorwaarden voor burgerparticipatie en de tegenstrijdigheden in het participatieve beleid onder de loep te nemen. Want wanneer de gewekte verwachtingen geen concrete invulling krijgen, kan participatie het tegenovergestelde effect hebben van wat beoogd werd: het voeden van frustratie, wantrouwen en uiteindelijk een gevoel van machteloosheid.
Joaquin De Santos, Justine Vleminckx, Toufik Cherifi (2026). « Participatie stimuleren, maar burgerschap belemmeren – de BRI-Co’s en de uitdagingen van de participatieve democratie », Tijdschriften van het actieonderzoek, n°19, Brussel : FdSS.
U kunt op eenvoudig verzoek een papieren exemplaar van het cahier per post ontvangen: recherche@fdss.be
Meer informatie over het FdSS-actieonderzoeksproject
Tijdschrift van het actieonderzoek